nerwy

1. Coś kosztuje kogoś wiele nerwów «ktoś osiąga coś kosztem wielkiego napięcia, silnego zdenerwowania»: To wydawanie książek na dystans jest dramatyczne i wiele nerwów kosztuje, bo wszystko się robi na ostatnią chwilę i wszystko nie tak, jak było planowane. W. Gombrowicz, Walka.
2. Działać komuś na nerwy, grać, zagrać komuś na nerwach «drażnić, denerwować, zdenerwować kogoś»: (...) znudziłeś mi się i działasz mi na nerwy (...). DD 07/04/1931. Uparliście się oboje, żeby mi grać na nerwach! J. Stawiński, Piszczyk.
3. Ktoś (jest) cały w nerwach «ktoś (jest) bardzo zdenerwowany, zaniepokojony lub czymś podekscytowany»: Ja, cały w nerwach, stremowany, bałem się spóźnić do prezydenta (...). D. Passent, Choroba.
4. Nerwy komuś puściły, nie wytrzymały; zawiodły, poniosły kogoś nerwy «ktoś stracił panowanie nad sobą, bardzo się zdenerwował»: Nerwy puściły prezesowi (...) który w ataku furii rzucił się z pięściami na naszego fotoreportera, gdy ten starał się sfotografować zajście. ŻW 14/11/2001. (...) nie pozwólmy, aby poniosły nas nerwy. Nie wdawajmy się z kontrolerem w zbędną dyskusję, a już na pewno nie w kłótnię. ŻW 12/02/2002.
5. Nerwy żelazne; nerwy jak postronki «opanowanie, wytrzymałość na silne emocje; spokojne usposobienie»: (...) gra na giełdzie jest często zajęciem spekulacyjnym i wymagającym żelaznych nerwów (...). Cash 5/1993. Z krzywym uśmiechem stwierdził, że mamy nerwy jak postronki, a on jest człowiekiem delikatnym i z wyobraźnią. W. Żukrowski, Za kurtyną.
6. pot. Nie mieć (już) nerwów do kogoś, do czegoś «stracić do kogoś lub czegoś cierpliwość, zaprzestać działań, gdy wszelkie starania nie dały rezultatów»: Szajbus chodził do słynnego liceum im. Nowodworskiego, potem studiował w Politechnice Krakowskiej. Nie za długo, bo Szajbus nie ma nerwów do rzeczy, które ciągną się w nieskończoność. Polityka 39/2000.
7. Psuć, szarpać, zszarpać, targać (komuś, sobie) nerwy «wprawiać, wprawić (kogoś lub siebie) w stan zdenerwowania, przyprawiać, przyprawić o rozstrój nerwowy»: A potem, po szarpiącej nerwy ciszy, słychać było ciężki odgłos padających prawie za ścianą bomb. Ludzie zaciskali zęby i szykowali się na ostateczność (...). D. Koral, Wydziedziczeni.
8. Trzymać nerwy na wodzy «być opanowanym, spokojnym, panować nad zdenerwowaniem, nie podniecać się»: Żeby nie psuć urlopowego nastroju, starajmy się trzymać nerwy na wodzy. PorD 7/1999.
9. Żyć nerwami «żyć w ciągłym niepokoju, podnieceniu, ciągle się denerwować»: Idąc długim, wąskim, bocznym korytarzem, poczuł nagle zmęczenie w całym ciele. „Trzeba się bardziej szanować – pomyślał – żyję ostatnio nerwami. A może to już starość?” S. Themerson, Wykład.
Kłębek nerwów zob. kłębek 1.
Tracić nerwy, tracić panowanie nad nerwami zob. tracić.
Wojna nerwów zob. wojna 4.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • nerwy — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. nmos, blp, D. nerwywów {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} system nerwowy rozumiany jako czynnik regulujący psychiczne stany napięciowe; odporność psychiczna,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • mieć nerwy jak postronki — {{/stl 13}}{{stl 7}} być opanowanym, wytrzymałym nerwowo : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nigdy nie widziałem, żeby się wściekał, miał nerwy jak postronki. Pilot o nerwach jak postronki. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • szarpać [psuć, targać] sobie nerwy — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} denerwować się, żyć w stresie, napięciu : {{/stl 7}}{{stl 10}}Targać sobie nerwy w domu, w pracy. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • postronek — Nerwy jak postronki zob. nerwy 5 …   Słownik frazeologiczny

  • nerw — m IV, D. u, Ms. nerwwie; lm M. y 1. «splot włókien o różnej grubości i długości, okrytych wspólną otoczką, przewodzących bodźce czuciowe i ruchowe» Nerw twarzowy, wzrokowy, słuchowy. Porażenie, zapalenie, paraliż nerwu, nerwów. ∆ Nerw błędny… …   Słownik języka polskiego

  • działać — komuś na nerwy zob. nerwy 2. Działać na dwa fronty, na kilka frontów, na dwóch, na kilku frontach zob. front 1. Działać na kogoś jak, niczym (czerwona) płachta na byka zob. płachta. Działać na zwłokę zob. zwłoka. Działać w dobrej, najlepszej… …   Słownik frazeologiczny

  • ponieść — Iść, pójść dokąd, gdzie oczy poniosą zob. oko 11. Ponieść szwank zob. szwank 2. Poniosły kogoś nerwy zob. nerwy 4 …   Słownik frazeologiczny

  • ponosić — Iść, pójść dokąd, gdzie oczy poniosą zob. oko 11. Ponieść szwank zob. szwank 2. Poniosły kogoś nerwy zob. nerwy 4 …   Słownik frazeologiczny

  • psuć — (komuś, sobie) nerwy zob. nerwy 7. Psuć powietrze zob. powietrze 3. Psuć sobie lub komuś krew zob. krew 31 …   Słownik frazeologiczny

  • puścić — 1. pot. Puszczać gazy, euf. wiatry, posp. bąki, puścić bąka «wydalać, wydalić, wydzielać, wydzielić gazy fizjologiczne przez odbyt»: (...) wszyscy udawali, że śpią, chrapali, puszczali bąki, przewracali się z chrzęstem sienników. W. Kowalewski,… …   Słownik frazeologiczny

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.